24 Eylül 2010 Cuma

Dünya’nın En Yüksek Noktası Olan Everest’in Zirve Yüksekliği Sabit Değil


Uzun süredir Everest’in yüksekliği (yükseltisi, rakımı) konusunda anlaşamayan Çin ile Nepal nihayet bir uzlaşmaya vardı. İki ülkenin sınırları boyunca uzanan dünyanın en yüksek dağının yüksekliğinin 8.848 metreolduğuna karar verildi.
Çinli yetkililer, kaya yüksekliğini ölçmek gerektiğini söylerken, Nepalliler ise Everest’in üzerindeki kar tabakasının da hesaba katılması gerektiğinde ısrar ediyordu. Nepal’in başkenti Katmandu’da bir araya gelen temsilciler, sonuçta Nepal’in savında karar kıldı. Böylece kar katmanı Çin’in önerdiği 8.844 yüksekliğine dört metre daha kattı ve Everest’in boyunun ölçüsü konusunda Nepal’in önerdiği 8.848 metrede anlaşıldı.
Everest’in yükseliğinin ilk ölçüm girişimi 1856 yılında yapılmıştı. 1953 yılında ise dünyanın en yüksek noktasına ilk kez adım atıldı. Geçen zaman zarfında binlerce kişi Everest’in tepesine ölümü göze alarak tırmandı, fakat dağın yüksekliğinin ne olduğu tartışması dinmedi. Geniş çapta kabul gören 8.848 metre yükseklik ilk defa 1955 yılında Hindistan’dan bir ekip tarafından saptanmıştı. Hintli ekip, Everest’in kar tabakasını da hesaba katmıştı.
Fakat jeologlar (yerbilimciler), Çin ile Nepal’in ikisinin de yanlış rakamlar üzerinde tartışıyor olabileceğini düşünüyor. Çünkü dağların boyları sabit değil, hareket halindeki kıtasal plakalar dağların yüksekliğini değiştiriyor.
Everest’in parçası olduğu Himalayalar, Hindistan yarımadasının Asya’nın içine doğru sokulması sonucu ortaya çıktı ve bu jeolojik (yerbilimsel) hareket halen devam ediyor. Dolayısıyla Everest’in boyu zaman içinde devamlı yükseliyor. 1999 yılında küresel konum belirleme sistemini (İng. GPS) kullanan Amerikalı bir ekip, Everest’in yüksekliğini 8.850 metre olarak hesapladı. Amerikan Ulusal Coğrafya Derneği de haritalarında artık bu rakamı kullanıyor. Fakat Everest’in iki metre boy atmış olduğunu henüz Nepal resmen kabul etmiş değil.

Büyütmek için tıklayın! Himalayalar ve Tibet platosunu gösteren, NASA’ya ait bu fotoğrafın üzerine İngilizce olarak adlar eklenmiş.
Click to enlarge! The Himalayan mountain range with Mount Everest as seen from the International Space Station looking south-south-east over the Tibetan Plateau. Four of the world’s fourteen eight-thousanders, mountains higher than 8000 metres, can be seen, Makalu (8462 m), Everest (8850 m), Lhotse (8516 m) and Cho Oyu (8201 m). The South Col Route is Mount Everest’s most often used climbing route. This image is a modified version of this NASA Image.
Nepal and China agree on Mount Everest’s height
China and Nepal have agreed a solution to a long-running disagreement over the height of Mount Everest.
They agreed that the world’s highest mountain – which traverses the border of the two countries – should be recognised as being 8,848m tall.
The Chinese previously argued it should be measured by its rock height. Nepal said it should be measured by its snow height – this is four metres higher.
During talks in Nepal’s capital Kathmandu, China accepted that claim.
This means the official overall height of Everest is now designated as 8,848m. Nepal also recognises China’s claim that the rock height of Everest is 8,844m.
Correspondents say that while thousands of people have climbed the mountain since the first ascent in 1953 by Sherpa Tenzing Norgay and Edmund Hillary, its exact height has been disputed ever since the first measurement was made in 1856.
The broadly-accepted height of 8,848m was first recorded by an Indian survey in 1955. It measured the mountain’s snow cap, rather than the rock beneath it.
But geologists say that the estimates of both countries over the height of Mount Everest could be wrong.
They say that the mountain is becoming higher as India is gradually pushed beneath China and Nepal because of shifting continental plates.
In May 1999 an American team used GPS technology to record a height of 8,850m – a figure that is now used by the US National Geographic Society – although it has not been officially accepted by Nepal.
Kaynakça
BBC, 2010. Nepal and China agree on Mount Everest’s height, South Asia, London, England, http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/8608913.stm, accessed at April 11th 2010.
BBCTürkçe, 2010. Everest’in yüksekliğinde anlaşmaya varıldı, BBC Türkçe Sevisi, Londra, İngiltere, http://www.bbc.co.uk/turkce/haberler/2010/04/100409_everest_height.shtml, 11 Nisan 2010 tarihinde ulaşıldı.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder