Bir Okyanusun Doğuşuna Tanık Olmak: Etiyopya Sular Altında Kalacak

Biliminsanları Afrika kıtasında yeni bir okyanusun doğumuna tanık olunduğunu söylüyor. Etiyopya’da 2005 yılında açılmaya başlayan 60 kilometre uzunluğundaki yarık bu zamandan beri yavaş yavaş genişliyor. Araştırmacılar, ileride Afrika kıtasının bu noktada ikiye bölüneceğini düşünüyor. Ama bu sürecin yaklaşık 10 milyon yıl alacağı tahmin ediliyor.

Yerbilimciler (jeologlar), Etiyopya’nın ücra bir köşesinde yer alan Afar bölgesinde gözlemledikleri karşısında hayrete düştüklerini gizlemiyorlar. Gezegendeki değişimi genellikle milyonlarca yıla yayarak inceleyen biliminsanları, Afar bölgesinde beş yıl gibi kısa bir süre içerisinde tanık oldukları sürecin inanılmaz bir hızda ve gözlerinin önünde gerçekleştiğini söylüyor.

2005 yılında Afar’da on gün gibi gayet kısa bir süre içerisinde 60 kilometre boyunca uzanan ve genişliği 8 metreye ulaşan bir yarık açıldı. Bu yarıktan dışarı itilen son derece sıcak ve erimiş kaya parçaları yarığın giderek açılmasına sebep oluyor. Yerin altından güç alan bu bölünmenin 10 milyon yıl içinde Doğu Afrika’yı kıtanın geri kalanından kopartacağı ve bölünen mevkide yeni bir okyanusun hayat bulacağı düşünülüyor. Araştırmacılar,Afar’da gerçekleştirdikleri incelemelerin deprem ve yanardağ patlamaları konusunda da kendilerine yeni bulgular sunmasını bekliyor. Yeni doğan okyanusa ilişkin bilgiler, İngiltere’de bilimi desteklemek ve halka tanıtmak için kurulmuş olan Royal Society’de (Tr. Kraliyet Derneği) yaz etkinlikleri çerçevesinde açıklandı.

Afar’daki açılma (rift vadisi) hakkında daha fazla bilgi için http://www.see.leeds.ac.uk/afar

Volcanic vent that opened September 26, 2005. The vent is about 500 m long. Notice the layers of ash that built up over a periods of days around the vent. Photo by Julie Rowland, University of Auckland.

Africa ‘witnessing birth of a new ocean’
Africa is witnessing the birth of a new ocean, according to scientists at the Royal Society.

Geologists working in the remote Afar region of Ethiopia say the ocean will eventually split the African continent in two, though it will take about 10 million years.

Lead researcher Tim Wright who is presenting the research at the Royal Society’s Summer Exhibition, described the events as “truly incredible”.

Used to understanding changes in the planet on timescales of millions of years, the international team of scientists including Dr Wright have seen amazing changes in Afar in the past five years, where the continent is cracking open, quite literally underneath their feet.

In 2005, a 60km long stretch of the earth opened up to a width of eight metres over a period of just ten days.

Hot, molten rock from deep within the Earth is trickling to the surface and creating the split.

Underground eruptions are still continuing and, ultimately, the horn of Africa will fall away and a new ocean will form.

‘A smaller Africa’
Dr James Hammond, a seismologist from the University of Bristol – who has been working in Afar – says that parts of the region are below sea level and the ocean is only cut off by about a 20-metre block of land in Eritrea.

“Eventually this will drift apart,” he told the BBC World Service. “The sea will flood in and will start to create this new ocean.

“It will pull apart, sink down deeper and deeper and eventually… parts of southern Ethiopia, Somalia will drift off, create a new island, and we’ll have a smaller Africa and a very big island that floats out into the Indian Ocean.”

The researchers say that they are extremely lucky to be able to witness the birth of this ocean as the process is normally hidden beneath the seas.

The team hope to conduct experiments in the area that will help understand how the surface of the Earth is shaped.

They believe that the information they glean from observing the shaping of the Earth will help scientists better understand natural hazards such as earthquakes and volcanic eruptions.

Kaynakça
BBCTürkçe, 2010. Afrika kıtasındaki bölünmeden yeni bir okyanus doğuyor, Bilim ve Teknoloji, BBC Türkçe Servisi, Londra, İngiltere, http://www.bbc.co.uk/turkce/haberler/2010/06/100625_new_ocean.shtml, 26 Haziran 2010 tarihinde ulaşıldı.
McGrath, M., 2010. Africa ‘witnessing birth of a new ocean’, Science and Environment, BBC, London, England, http://news.bbc.co.uk/2/hi/science_and_environment/10415877.stm, accessed at June 26th 2010.